Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń buıryǵy  №525 

  2015 jylǵy 29 sáýir,Astana qalasy Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda, sondaı-aq ǵarysh keńistiginde ǵarysh júıelerin qurý jáne paıdalaný (qoldaný) qaǵıdalaryn bekitý týraly «Ǵarysh qyzmeti týraly» 2012 jylǵy 6 qańtardaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 9-baby 1-tarmaǵynyń 23) tarmaqshasyna sáıkes buıyramyn: 1. Qosa berilip otyrǵan Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda, sondaı-aq ǵarysh keńistiginde ǵarysh júıelerin qurý jáne paıdalaný (qoldaný) qaǵıdalary bekitilsin. 2. Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń Aeroǵarysh komıteti (T.A. Musabaev): 1) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelýin; 2) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin kúntizbelik on kún ishinde onyń kóshirmesin merzimdi baspa basylymdarynda jáne «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesinde resmı jarııalaýǵa jiberýdi; 3) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń ınternet-resýrsynda jáne memlekettik organdardyń ıntranet-portalynda ornalastyrýyn; 4) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin on kún jumys kúni ishinde Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń Zań departamentine osy buıryqtyń 2-tarmaǵynyń 1), 2) jáne 3) tarmaqshalarynda kózdelgen is-sharalardyń oryndalýy týraly málimetterdi usynýdy qamtamasyz etsin. 3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý jetekshilik etetin Qazaqstan Respýblıkasynyń Investısııalar jáne damý vıse-mınıstrine júktelsin. 4. Osy buıryq onyń alǵash resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi. Qazaqstan Respýblıkasynyń Investısııalar jáne damý mınıstriniń mindetin atqarýshy Á.ISEKEShEV «KELISILDI» Qazaqstan Respýblıkasynyń Bilim jáne ǵylym mınıstri ______________________ A. Sárinjipov 2015 jylǵy 9 maýsym «KELISILDI» Qazaqstan Respýblıkasynyń Qorǵanys mınıstri __________ I. Tasmaǵambetov 2015 jylǵy 15 maýsym «KELISILDI» Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń tóraǵasy ______________ N. Ábiqaev 2015 jylǵy 18 tamyz «KELISILDI» Qazaqstan Respýblıkasynyń Ishki ister mınıstri _______________ Q. Qasymov 2015 jylǵy 22 maýsym «KELISILDI» Qazaqstan Respýblıkasynyń Energetıka mınıstri ______________ V. Shkolnık 2015 jylǵy 13 shilde Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstriniń mindetin atqarýshynyń 2015 jylǵy 29 sáýirdegi №525 buıryǵymen bekitilgen Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda, sondaı-aq ǵarysh keńistiginde ǵarysh júıelerin qurý jáne paıdalaný (qoldaný) qaǵıdalary 1. Jalpy erejeler 1. Osy Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda, sondaı-aq ǵarysh keńistiginde ǵarysh júıelerin qurý jáne paıdalaný (qoldaný) qaǵıdalary (budan ári – Qaǵıdalar) «Ǵarysh qyzmeti týraly» 2012 jylǵy 6 qańtardaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynynyń (budan ári – Zań) 9-baby 1-tarmaǵynyń 23) tarmaqshasyna sáıkes ázirlendi jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda, sondaı-aq ǵarysh keńistiginde ǵarysh júıelerin qurý jáne paıdalaný (qoldaný) tártibin aıqyndaıdy. 2. Osy Qaǵıdalarda mynadaı negizgi uǵymdar paıdalanylady: 1) birlesip oryndaýshy – oryndaýshymen shart (kelisimshart) boıynsha ǵarysh qyzmeti salasyndaǵy jobany (budan ári – joba) iske asyrý úshin taýarlar jetkizýdi (jumystar oryndaýdy, qyzmetter kórsetýdi) júzege asyratyn tulǵa; 2) jobanyń bastamashysy – jobaǵa bastamashy bolýǵa sheshim qabyldaıtyn jeke nemese zańdy tulǵa (Qazaqstan Respýblıkasynyń ortalyq memlekettik organdary, ózge de memlekettik mekemeler, Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda tirkelgen zańdy tulǵalar, sondaı-aq sheteldik jáne halyqaralyq uıymdar); 3) ǵarysh júıesin qaýipsiz paıdalaný – belgili bir jaǵdaılarda jáne belgilengen ýaqyt ishinde berilgen fýnksııalardy oryndaý kezinde paıdalanýshy personalǵa, turǵyndarǵa, ǵarysh júıesine, túıindes obektilerge, qorshaǵan ortaǵa jáne jer tóńiregindegi keńistikke qaýipti jáne zııandy óndiristik faktorlardyń áserin bolǵyzbaıtyn nemese baǵalanatyn táýkelderden asyrmaıtyn kezdegi jaı-kúıdi paıdalaný júıesiniń saqtap qalý qasıeti; 4) ǵarysh júıelerin qaýipsiz paıdalanýdy qamtamasyz etý júıesi – tehnıkalyq quraldardyń, ádisterdiń, normatıvtik quqyqtyq, normatıvtik-tehnıkalyq, konstrýktorlyq-tehnologııalyq jáne paıdalaný qujattamasynyń, uıymdyq-tehnıkalyq, áleýmettik-ekonomıkalyq jáne sanıtarlyq-gıgıenalyq is-sharalardyń, ǵarysh júıelerin qaýipsiz paıdalanýdy uıymdastyrý men qamtamasyz etýge jaýapty organdar men laýazymdy tulǵalardyń retke keltirilgen jıyntyǵy túsiniledi; 5) jobany oryndaýshy – jobany ázirleýdi jáne iske asyrýdy basqarýǵa, onyń ishinde ǵarysh obektileri men jerústi ǵarysh ınfraqurylymynyń obektilerin qurý jáne paıdalaný jónindegi qajetti qujattamany ázirleýge jaýapty tulǵa; 6) tapsyrys berýshi – onyń múddesinde ǵarysh júıesi qurylatyn jáne ǵarysh júıesi nemese, eger olar naqty ǵarysh júıesinen bólek jasalatyn bolsa onyń quramdas bólikteri, qurylatyn jáne ǵarysh júıesin qurýǵa tehnıkalyq tapsyrmany bekitken uıym (Qazaqstan Respýblıkasynyń ortalyq memlekettik organdary, memlekettik mekemeler, Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda tirkelgen zańdy tulǵalar, sondaı-aq sheteldik jáne halyqaralyq uıymdar); 7) tutynýshy (túpki paıdalanýshy) – tapsyrys berýshi nemese ǵarysh júıeleriniń nysanaly mindetteriniń oryndalý nátıjelerin óz múddelerinde paıdalanatyn (ónimdi (qyzmetterdi) qabyldaýshy) memlekettik organ, kez kelgen uıym nemese jeke tulǵa. 3. Ǵarysh júıelerin qurýǵa jáne paıdalanýǵa (qoldanýǵa) qatysatyn uıymdar Qazaqstan Respýblıkasynyń Ekologııalyq kodeksine (budan ári – Ekologııalyq kodeks), «Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Kodeksine (budan ári – Densaýlyq saqtaý týraly kodeks), Zańyna jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń «О́lshem birligin qamtamasyz etý týraly» 2000 jylǵy 7 maýsymdaǵy, «Tehnıkalyq retteý týraly» 2004 jylǵy 9 qarashadaǵy Zańdaryna sáıkes júzege asyrady. 4. Áskerı (qosarly) maqsattaǵy ǵarysh júıelerin qurý jáne paıdalaný (qoldaný) prosesin uıymdastyrý «Qazaqstan Respýblıkasynyń qorǵanysy jáne Qarýly Kúshteri týraly» 2005 jylǵy 7 qańtardaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna jáne Zańǵa sáıkes júzege asyrylady. 5. Ǵarysh júıelerin, sondaı-aq júıelerdiń jekelegen quramdas bólikterin, eger olar naqty ǵarysh júıesinen jeke qurylsa (jańǵyrtylsa), qurý jáne paıdalaný (qoldaný) tapsyrys berýshiniń tehnıkalyq tapsyrmalaryna sáıkes júzege asyrylady. 6. Qazaqstan Respýblıkasy uıymdarynyń sheteldik uıymdardyń qatysýymen ǵarysh júıelerin qurý, paıdalaný (qoldaný) jónindegi qyzmeti osy Qaǵıdalarǵa sáıkes jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń halyqaralyq sharttarǵa qatysýynan týyndaıtyn Qazaqstan Respýblıkasynyń mindettemeleri eskerile otyryp, júzege asyrylady. 7. Ǵarysh júıelerin qurý jónindegi qyzmetti qarjylandyrý respýblıkalyq bıýdjetten jáne (nemese) basqa da kózderden júzege asyrylady. 2. Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda, sondaı-aq ǵarysh keńistiginde ǵarysh júıelerin qurý jáne paıdalaný (qoldaný) tártibi 8. Ǵarysh júıelerin qurý Zańnyń 15-babyna sáıkes júzege asyrylady jáne mynalardy: 1) ǵylymı ázirlemelerdi (joba aldy zertteýler, tehnıkalyq tapsyrmany ázirleý); 2) jobalaýdy (ǵarysh júıesiniń mıssııasyn taldaý, jobanyń oryndalýyn aıqyndaý, nobaılyq jobalaý, egjeı-tegjeıli jobalaý); 3) jasaýdy (ǵarysh júıesiniń orbıtalyq (ǵaryshtyq) jáne jerústi tehnıkalyq quraldary men tıisti jerústi qosalqy apparatýrasyn ári baǵdarlamalyq qamtamasyz etýdi jasaýdy, qurastyrýdy jáne synaýdy); 4) qurylysty (ǵarysh júıeleriniń jerústi keshenderi úshin ǵımarattar men qurylystar); 5) montajdaýdy (ǵarysh júıeleriniń jerústi keshenderiniń tehnologııalyq jabdyǵy); 6) ǵarysh júıelerin synaýdy (ǵarysh apparattaryn ushyrý, ushý ǵaryshtyq jáne synaq synaýlaryn ótkizý); 7) ǵarysh júıesin paıdalanýǵa qabyldaýdy qamtıdy. 9. Ǵylymı ázirlemeler «Ǵylym týraly» 2011 jylǵy 18 aqpandaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna, sondaı-aq Zańnyń 14-babyna sáıkes júzege asyrylady. 10. Ǵarysh júıesiniń mıssııasyn taldaýdy jobanyń bastamashysy, oryndaýshy men túpki paıdalanýshylardyń ókilderi júzege asyrady jáne ol mynalardy: 1) qarjylyq jáne tehnologııalyq múmkindikterge, sondaı-aq senimdilikti, qaýipsizdikti, paıdalaný shekteýlerin qamtamasyz etý sharttaryna negizdele otyryp, jobany ázirleý barysynda iske asyrylatyn mindetter qoıýdy; 2) tutastaı ǵarysh júıesine jáne onyń quramdas bólikterine aldyn ala tehnıkalyq erekshelikterdi ázirleýdi; 3) bas josparlardy, jumystardyń oryndalý kestelerin jasaýdy, negizgi birlesip oryndaýshylardy aıqyndaýdy; 4) jobanyń qarjylyq tartymdylyǵyn jaqsartý jónindegi marketıngtik zertteýlerdi; 5) táýekeldi aldyn ala baǵalaýdy qamtıdy. 11. Jobanyń oryndalýyn aıqyndaýdy oryndaýshy men birlesip oryndaýshylar júzege asyrady jáne mynalardy: 1) jobanyń menedjment josparyn, júıeli jobalaý josparyn jáne senimdilik pen qaýipsizdikti qamtamasyz etý jónindegi josparlardy qosa alǵanda, ónimniń (ǵarysh júıesi men onyń quramdas bólikteriniń) sapa kepildigi josparyn ázirleýdi; 2) ǵarysh júıesiniń júıelik jáne paıdalaný tujyrymdamalary men qurylymyn ázirleýdi, olardyń aldyn ala tehnıkalyq erekshelikterine sáıkestigin tekserýdi, aıqynsyzdyq pen táýekel deńgeılerin aıqyndaýdy; 3) iske asyrýǵa, qunyna, jospar-kestelerge, uıymdastyrýǵa, óndirýge, paıdalanýǵa, qyzmet kórsetý men paıdalanýdan shyǵarýǵa jatatyn shekteýlerdi anyqtaý jolymen tehnıkalyq jáne uıymdyq tujyrymdamalardy oryndaý múmkindigin baǵalaýdy; 4) problemalyq máselelerdi taldaýdy jáne olardy sheshý joldaryn aıqyndaýdy; 5) jobanyń tehnıkalyq jáne uıymdyq oryndalýyn baǵalaý úshin synı elementterdi aıqyndaýdy; 6) táýekeldi baǵalaýdy; 7) «Memlekettik ınvestısııalyq jobanyń ınvestısııalyq usynysyn ázirleý nemese túzetý, qajetti saraptamalardy júrgizý, sondaı-aq bıýdjettik ınvestısııalardy josparlaý, qaraý, irikteý, monıtorıngileý jáne iske asyrylýyn baǵalaý qaǵıdalaryn bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstriniń 2014 jylǵy 5 jeltoqsandaǵy № 129 buıryǵyna (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý reestrinde № 9938 tirkelgen) sáıkes tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdemeni jáne (nemese) qarjylyq-ekonomıkalyq negizdemeni ázirleýdi qamtıdy. Prosesti oryndaý nátıjeleri jobanyń bastamashysyna jáne túpki paıdalanýshylardyń ókilderine sheshim qabyldaý úshin jiberilýi tıis. 12. Nobaılyq jobalaýdy oryndaýshy men birlesip oryndaýshy júzege asyrady jáne mynalardy: 1) jobanyń kúntizbelik josparyn ázirleýdi; 2) qajetti jabdyqty jáne onyń jetkizýshilerin taldaýdy jáne tańdaýdy; 3) senimdilik pen qaýipsizdik sıpattamalaryn baǵalaýdy; 4) ǵarysh júıesin, onyń quramdas bólikterin verıfıkasııalaý baǵdarlamasyn, senimdilik pen qaýipsizdikti qamtamasyz etý baǵdarlamalaryn ázirleýdi; 5) syrtqy ınterfeısterdi sáıkestendirýdi; 6) orbıtalyq jáne jerústi tehnıkalyq quraldarynyń jáne satyp alynatyn buıymdardyń erekshelikterin ázirleýdi; 7) satyp alynatyn buıymdarǵa kelisimshart jobalaryn ázirleýdi; 8) táýekelderdi baǵalaýdy qamtıdy. 13. Egjeı-tegjeıli jumys jobalaýdy oryndaýshy men birlesip oryndaýshy júzege asyrady jáne mynalardy: 1) synı elementterdi óndirýdi, synaýdy jáne aldyn ala saralaýdy; 2) ınjenerlik modelder jasaýdy jáne synaýdy; 3) ishki jáne syrtqy ınterfeısterge qoıylatyn tehnıkalyq talaptardy ázirleýdi; 4) táýekelderdi naqtylanǵan (qaıta) baǵalaýdy; 5) ǵarysh júıesiniń jáne onyń quramdas bólikteriniń sońǵy syndarly beınesin ázirleýdi; 6) ǵarysh júıesin jáne onyń quramdas bólikterin qurastyrýdy, yqpaldastyrýdy jáne synaý josparlaryn qosa alǵanda, konstrýktorlyq-tehnologııalyq qujattamany ázirleýdi; 7) paıdalanýshynyń nusqaýlyǵyn ázirleýdi qamtıdy. 14. Ázirleýdi oryndaýshy men birlesip oryndaýshy júzege asyrady jáne mynalardy: 1) ǵarysh júıesiniń orbıtalyq (ǵaryshtyq) jáne jerústi tehnıkalyq quraldary men tıisti jerústi qosalqy apparatýrasyn ári baǵdarlamalyq qamtamasyz etýdi jasaýdy, qurastyrýdy jáne synaýdy; 2) ǵaryshtyq jáne jerústi segmentteriniń arasyndaǵy ózara árekettestikke derbes jáne keshendi synaýdy; 3) saralaý synaýdy jáne olarmen baılanysty verıfıkasııalaý jónindegi qyzmetti qamtıdy. 15. Qurylys «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy sáýlet, qala qurylysy jáne qurylys qyzmeti týraly» 2001 jylǵy 16 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna sáıkes júzege asyrylady. 16. Montajdaý konstrýktorlyq-tehnologııalyq jáne paıdalaný qujattamasyna sáıkes júzege asyrylady. 17. Ǵarysh júıelerin synaýdy oryndaýshy júzege asyrady jáne ushý synaýlaryna daıyndyqtan jáne ushý synaýlarynan, iske qosý aldyndaǵy daıyndyqtan, iske qosýdan, ushýdyń ǵaryshtyq jáne synaqtyq synaý ótkizýden, orbıtadaǵy bastapqy paıdalaný men orbıtadaǵy verıfıkasııalaýdan (valıdasııadan) turady. 18. Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda, sondaı-aq ǵarysh keńistiginde ǵarysh júıelerin qabyldaý, paıdalanýǵa berý, paıdalaný (qoldaný) osy Qaǵıdalarǵa jáne «Ǵarysh qyzmeti salasyndaǵy aıaqtalǵan jobalar boıynsha nátıjelerdi qabyldaý qaǵıdalaryn bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ǵarysh agenttigi tóraǵasy mindetin atqarýshynyń 2012 jylǵy 3 sáýirdegi № 40-NQ buıryǵymen (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý reestrinde № 7612 tirkelgen) (Budan ári – Qabyldaý qaǵıdalary), sondaı-aq ǵarysh júıesi men quramdas bólikterine arnalǵan konstrýktorlyq-tehnologııalyq jáne paıdalaný qujattamasyna sáıkes júzege asyrylady. 19. Ǵarysh júıesiniń ereksheligin jáne ǵarysh qyzmeti salasyndaǵy ýákiletti organnnyń kelisimi boıynsha táýekelder deńgeıin baǵalaýdy eskere otyryp: 1) ǵarysh júıesin qurý prosesterin biriktirýge; 2) prosesterdi paralleldi-dáıekti oryndaýǵa ruqsat etiledi. 20. Ǵarysh júıesin qurý prosesteriniń árqaısysy jobany qaraý kezeńderin (túıindi núkteler) qamtýy tıis, olar­dyń nátıjeleri úderistiń oryndalýyn jalǵastyrý nemese kelesi proseske ótý daıyndyǵy men múmkindigin aıqyndaıdy. Kelesi proses jumystarynyń bastalýy týraly sheshimdi oryndaýshy qabyldaıdy. 21. Ǵarysh júıelerin jáne quramdas bólikterin paıdalaný (qoldaný): 1. tájirıbelik paıdalanýdy; 2.shtattyq paıdalanýdy; 3. shtattan tys paıdalanýdy qamtıdy. 22. Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda, sondaı-aq ǵarysh keńistiginde ǵarysh júıelerin tájirıbelik, shtattyq jáne shtattan tys paıdalaný kezinde oryndaýshynyń, paıdalanýshy uıymnyń memlekettik organdarmen ózara is-qımyl jasaýyn ǵarysh qyzmeti salasyndaǵy ýákiletti organ qamtamasyz etedi. 23. Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda, sondaı-aq, ǵarysh keńistiginde ǵarysh júıesin paıdalaný (qoldaný) úderisi konstrýktorlyq-tehnologııalyq qujattamaǵa, paıdalaný qujattaryna jáne paıdalaný, tehnıkalyq qyzmet kórsetý jáne keshendi materıaldyq-tehnıkalyq qamtamasyz etý jónindegi baǵdarlamalarǵa sáıkes mıssııanyń maqsattaryna qol jetkizý, jerústi segmentin paıdalaný jáne jerústi segmentin qoldaý jónindegi jumystar úshin barlyq orbıtalyq operasııalardy oryndaýdy qamtıdy. 24. Jobany qurý jónindegi usynysty qalyptastyrý jáne ǵarysh qyzmeti salasyndaǵy ýákiletti organǵa (budan ári – ýákiletti organ) salalyq saraptamaǵa engizý Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstriniń 2015 jylǵy 24 sáýirdegi № 483 buıryǵymen bekitilgen Ǵarysh qyzmeti salasyndaǵy jobalarǵa salalyq saraptamany júzege asyrý qaǵıdalaryna sáıkes júzege asyrylady (Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2015 jyly 19 maýsymda № 11397 tirkeldi). 25. Jobanyń salalyq saraptamasynyń oń qorytyndysyn alǵan jaǵdaıda Qazaqstan Respýblıkasynyń Azamattyq kodeksine sáıkes oryndaýshy birlesip oryndaýshymen sharttyq (kelisimsharttyq) negizde jobany iske asyrý jumystaryna kirisedi. 26. Oryndaýshy men birlesip oryndaýshylar arasyndaǵy shart (kelisimshart) mynadaı mindetti erejelerdi: 1) ǵarysh júıesi men quramdas bólikterine qoıylatyn tehnıkalyq ereksheligin; 2) jumystardyń mazmunyń, onyń ishinde jabdyq pen qujattamany jetkizý, ǵarysh júıesin jobalaý, yqpaldastyrý, verıfıkasııalaý men synaý, ónim sapasynyń kepildigin qamtamasyz etý, tehnologııalardy berý, ǵarysh apparatyn ushyrý (eger ol jobada kózdelse), saqtandyrý, paıdalanýǵa berý jónindegi jumystardyń tizbesin, merzimi men olardyń oryndaýshylaryn; 3) ǵarysh júıeleri men quramdas bólikterin qurý jáne paıdalaný jóninde mamandar daıarlaý josparyn; 4) ǵarysh júıesin qurýdyń jospar-kestesin; 5) ónim (ǵarysh júıesiniń jáne (nemese) onyń quramdas bólikteriniń) sapasy kepildiginiń josparyn qamtýy tıis. Qajet bolǵan jaǵdaıda, taraptar shartqa (kelisimshartqa) qosymsha erejelerdi qosa alady. 27. Joba respýblıkalyq bıýdjetten qarjylandyrylǵan jaǵdaıda ǵarysh júıesin qurýǵa arnalǵan shartta (kelisimshartta) mynadaı talaptardy qamtýy tıis: 1) ǵarysh apparatyn jobalaý, qurastyrý jáne synaý (eger bul jobada kózdelse) ǵarysh tehnıkasynyń arnaıy konstrýktorlyq-tehnologııalyq bıýrosynda jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń ǵarysh apparattaryn qurastyrý-synaý kesheninde júrgizilýi tıis; 2) shartta (kelisimshartta) qurylýy kózdelgen ǵarysh júıesin jobalaý jáne jasaý tehnologııalaryn berý. 28. Respýblıkalyq bıýdjet esebinen qurylatyn ǵarysh júıesi qyzmetteriniń tutynýshylary bolyp tabylatyn memlekettik organdar osy ǵarysh júıesine qoıylatyn talaptardy qalyptastyrýǵa qatysady. 29. Joba boıynsha ǵylymı-zertteý, jobalaý-konstrýktorlyq jáne tehnologııalyq jumystar nátıjelerine menshik quqyǵy Zańǵa sáıkes olardy paıdalaný jónindegi tıisti sharttarda (kelisimsharttarda) eskeriledi. 30. Joba sheńberinde qurylatyn ǵarysh júıelerine kiretin barlyq ǵarysh obektileri, sondaı-aq osy ǵarysh obektilerine quqyqtar Zańnyń 11 babyna sáıkes memlekettik tirkeýge jatady. 31. Bıýdjettik baǵdarlamanyń ákimshisi Qazaqstan Respýblıkasynyń Bıýdjet kodeksimen jobanyń oryndalýyn baqylaýdy júzege asyrady. 32. Ǵarysh júıesiniń sapasyn (kepildigin) qamtamasyz etý úshin joba mynadaı quramdas qurylymdarǵa bólinedi: 1) fýnksıonaldyq tarmaq – ǵarysh júıesiniń fýnksııalarǵa bóliný nátıjesinde shyǵatyn qurylymy; 2) erekshelik tarmaǵy – orbıtalyq (ǵaryshtyq) jáne jerústi tehnıkalyq quraldary úshin barlyq tehnıkalyq talaptardyń ıerarhııalyq ózara baılanysyn aıqyndaıtyn qurylym; 3) buıym tarmaǵy (bólý shemasy) – fýnksıonaldyq tarmaqta dáıekti deńgeılerge belgilengen fýnksııalardy oryndaý úshin biriktirilgen baǵdarlamalyq jáne tehnıkalyq quraldardy bólý nátıjesinde shyǵatyn qurylym; 4) eńbek shyǵyndarynyń qurylymy – qunyn, jospar-kesteni jáne tehnıkalyq mazmundy basqarý úshin eńbek shyǵyndaryn sıpattaıtyn qurylym: 5) jumys paketi – josparlaý, monıtorıngileý jáne baqylaý úshin ólshenýge jáne basqarýǵa tıis jumystardy bólý qurylymynyń elementi; 6) uıymdastyrý qurylymy – ınterfeıster men kelisimshart boıynsha jaýapkershilikti qosa alǵanda, jobany uıymdastyrýdy sıpattaıtyn qurylym. 33. Ǵarysh júıelerin paıdalaný kezinde qaýipsizdikti qamtamasyz etý osy Qaǵıdalardyń 8-tarmaǵynda kózdelgen jobanyń barlyq úrdisterinde ázirlengen jáne bekitilgen baǵdarlamalardyń kesheni men uıymdastyrý-tehnıkalyq is-sharalary bolyp tabylady. 34. Ǵarysh júıelerin qaýipsiz paıdalanýdy qamtamasyz etý úshin Ekologııalyq kodekstiń, Qazaqstan Res­pýb­lıkasynyń Eńbek kodeksiniń, Densaýlyq saqtaý týraly kodekstiń, «Azamattyq qorǵaý týraly» 2014 jylǵy 11 sáýirdegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynyń (budan ári – Azamattyq qorǵaý zańy) talaptaryn basshylyqqa alý qajet. 35. Ǵarysh júıelerin qaýipsiz paıdalanýdy uıymdastyrý jáne qamtamasyz etý úshin ǵarysh júıeleri men tutastaı ǵarysh ınfraqurylymynyń obektilerin de jáne ǵarysh júıesin paıdalanýdyń jekelegen pozısııalyq aýdandary men jumys ýchaskelerin (oryndaryn) de qaýipsiz paıdalanýdy qamtamasyz etý júıesi qurylady. 36. Ǵarysh júıelerin qaýipsiz paıdalanýdy qamtamasyz etý júıesiniń negizgi maqsaty ǵarysh júıelerin paıdalaný kezinde qaýipti jaǵdaılardy boldyrmaý nemese olardan keletin zardapty barynsha azaıtý bolyp tabylady. 37. Ǵarysh júıelerin qaýipsiz paıdalanýdy qamtamasyz etý júıesi qyzmetiniń negizgi baǵyttary: 1) paıdalanýshy bólimshelerdiń jumys isteýiniń reglamenttelgen jaǵdaılaryn jasaý úshin ǵarysh júıelerin paıdalaný kezinde júrgiziletin barlyq jumys túrlerin, normatıvtik-tehnıkalyq, paıdalaný jáne qajetti qujattamamen qamtamasyz etý; 2) osy qyzmet túrin qaýipsizdik jónindegi bilikti mamandarmen, quraldarmen jáne qoldaý ádisterimen qamtamasyz etý; 3) ǵarysh júıelerin qaýipsiz paıdalanýdy qamtamasyz etý jónindegi jumystardy josparlaý men uıymdastyrý, basqarýdyń barlyq deńgeıindegi qyzmetti úılestirý; 4) ǵarysh júıelerin uıymdastyrý men tikeleı paıdalanýǵa qatysatyn barlyq jeke tulǵalardyń belgilengen normalardy, qaǵıdalardy jáne qaýipsizdik sharalaryn sózsiz jáne dál oryndaýlaryna qol jetkizý; 5) ǵarysh júıelerin paıdalaný kezinde yqtımal qaýipti oqıǵalardyń aldyn alatyn is-sharalardy josparlaý men iske asyrý jáne der kezinde boldyrmaý; 6) qaýipti oqıǵalar saldaryn joıý kezinde olardan keletin zardapty barynsha azaıtýǵa qol jetkizý maqsatynda qolda bar resýrstardy tıimdi qoldaný; 7) turǵyndar men qorshaǵan ortanyń qaýipsizdigi úshin qaýip týyndaǵan kezde ýákiletti organdy, energetıka, ishki ister jáne qorǵanys mınıstrlikterin, ulttyq qaýipsizdik komıtetin, uıymdar men azamattardy ýaqtyly habardar etý; 8) qaýipti oqıǵalardyń sebepterin jan-jaqty jáne egjeı-tegjeıli zertteý, zertteý nátıjeleri boıynsha sheshim­der qabyldaý jáne oqıǵalardyń qaıtalanýyn boldyrmaý maqsatynda tıisti uıymdyq-tehnıkalyq sharalardy júrgizý; 9) ǵarysh júıelerin qurýǵa jáne paıdalanýǵa qatysatyn uıymdardyń ǵarysh júıeleriniń qaýipsiz paıdalanýyn qamtamasyz etý máseleleri boıynsha zertteý júrgizý bolyp tabylady. 38. Qaýipti jáne zııandy faktorlardyń paıdalanylýshy personalǵa, tehnıkalyq quraldarǵa, ushtastyrylǵan jáne basqa da obektilerge, sondaı-aq qorshaǵan tabıǵı ortaǵa áser etý tabıǵatyna qaraı qaýiptiń mynadaı túrleri bolýy múmkin: 1) elektr qaýpi; 2) jarylys qaýpi; 3) órt qaýpi: 4) radıasııalyq qaýip; 5) asa joǵary jıelikti sáýlelený kózderinen tónetin qaýip; 6) bıologııalyq qaýip; 7) hımııalyq jáne lastaý zattarynyń áser etý qaýpi; 8) mehanıkalyq áser etý qaýpi; 9) klımat, jylý jáne jaryq áserinen bolatyn qaýip; 10) tabıǵı jáne jasandy ǵarysh obektilerinen («ǵarysh qoqysynan») bolatyn qaýip; 11) paıdalanýshy personaldyń qate áreketterinen jáne ǵarysh júıeleri qyzmetiniń ózdiginen buzylýynan bolatyn qaýip; 12) dúleı apaty (jer silkiný, daýyl, nóser) qaýpi. 39. Osy Qaǵıdalardyń 38-tarmaǵanda sanamalanǵan qaýip túrleriniń árqaısysy boıynsha tıisti qaýipsizdik sharalary, sondaı-aq osy Qaǵıdalardyń 8-tarmaǵynda kózdelgen ǵarysh júıelerin qurý jáne paıdalaný úderisterinde Qazaqstan Respýblıkasynyń energetıka, ishki ister mınıstrlikteri ázirleıtin jáne bekitetin senimdilik pen qaýipsizdikti qamtamasyz etetin baǵdarlamalardyń is-sharalary josparlanýy jáne oryndalýy tıis. 40. Ǵarysh júıelerin qaýipsiz paıdalanýdy qamtamasyz etý jónindegi is-sharalardy josparlaýdy, uıymdastyrýdy, ókilettik pen jaýapkershilikti, júzege asyrýdy, oryndaý monıtorıngi men baqylaýdy ǵarysh júıelerin paıdalaný uıymdarynyń barlyq laýazymdy tulǵalary men basshylary Azamattyq qorǵaý zańynyń talaptaryna jáne konstrýktorlyq-tehnologııalyq jáne paıdalaný talaptary men fýnksıonaldyq mindetterge sáıkes júzege asyrady. Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2015 jylǵy 22 qyrkúıekte Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №12090 bolyp engizildi.